$this->db->query($stmt) failed in read
Freydis
[r Oyndarfjarar sgu]
Bkin Mistk Iskoyti Navnalisti Greinir Print

Katrin Strond

Katrin var seinasta flki, i bi Strond, men hon var ikki tta r bygdini.
Hon var borin heim Selvindi Strondum tann 15. mai 1860 og doyi Klaksvkar Sjkrahsi, 5. august 1931. Mamman, Catrina Christiansdatter, i var r Mittni Kirkju, tnti Selatra, har hon hitti la Samuelsen r Selvindi, i var hskallur rum hsi Selatra. Bi li og Catrina hvdu veri fyri mtburi ungum rum. Hann misti mammuna 9. desember 1839, dagin fyri sum hann fylti 10 r. Hon doyi barsilsong saman vi nfddum soni. Heimi upploystist, og ll 6 systkini fru t til onnur, mean ppin feraist um oyggjarnar og spann fyri flk. Foreldur Catrinu doyu bi av landfarstt, sum gekk 1832, eisini fr 6 brnum.
Ta hevur ikki alt veri ltt hj ognarleysum at sleppa vi bti, og Strendur var str bygd, t li og Catrina giftust inn barnaheimi hj honum. Men hann hevi tt ein ppabeiggja noruri vi Gjgv, sum arvai hjnini, i t vru Rtt. Ta var hesin skyldskapurin sum gjrdi, at li var trri vi Rttarbtinum vanlukkudagin, 30. aprl 1870, og saman vi 15 rum monnum ikki kom aftur. (Ta var ikki Rtt, i li vaks upp; hsi eitur Jgvansstova. Abbadttur hendan eldra la giftist inn Rtt, og maur hennara frst eisini vi Rttarbtinum). Catrina og li ttu 4 brn. Synirnir vru tilkomnir. Smal Jhan var 21 ra gamal hskallur Svnoy, og sama summari, sum ppin frst, datt yngri sonurin, Christian Jhannes, oman erva Skorunum Hattarvk. Hann var 18 ra gamal og hevi veri hskallur har bygdini. Tann eldra dttirin, Anna Kirstina, fr 14 ra gomul til Selatraar, og Katrin, i var 10 ra gomul, fr t Kirkju til mammubeiggjan, Jannes Mittni, i var giftur vi Fredrikku Guttormsdttir r Mla.
Mamman var einsamll hsi Strondum, t flkateljingin var tann 1. oktober 1870, men 10 r seinni var hon hj soninum Morskranesi. Smal Jhan var t giftur vi Onnu Katrinu r Svnoy og hevi fingi eina tr Morskranesi; men t mamman var dey 1887, fluttu tey t til Svnoyar.
Katrin var systkinabarn abba, men ta var tverri ikki fyrr enn langt aftan, at hann var deyur, at vit komust eftir t. Langomma Hellunum, i var systir la Selvindi, doyi, mean abbi var smdrongur, og hann vaks t upp Oyndarfiri. Hann kallai mammubeiggja sn upp, so ta kann vera, at hann hevur vita okkurt um brnini hj honum.
Sum sagt, fr Katrin t Kirkju og var har, til hon var tilkomin og fr av bygdini at fa sr arbeii. T var ikki anna at velja enn at tna onkrum bnda- ella ognarhsi. 1880 sggja vit hana Noroyri hsinum hj Smuni Joensen Frammistovu, og 10 r seinni er hon hj Julionnu Matras Uppistovu, i t var einkja. Ta, vit vita, var Katrin verandi Oyri, til hon fr norur Strond at bgva eftir at tey seinastu flkini rmdu inn til Klaksvkar vri 1915.
Heini Strond og Kristianna, i var r nunum, bu Flyttinum, einari tr, sum abbi hansara hevi lagt inn, ttt sunnanfyri Strandarb. Tey fingu 4 brn har noruri, men Kristianna var sjklig tey seinastu rini, so ta var ikki riligt at bgva so langt fr flki. 1916 tti hon eina dttur, men doyi sjlv stutt eftir.
Ta er vist, hvussu ta bar til, at Katrin slapp at flyta hsini. Men hon var n komin so miki upp rini, at hon neyvan hevur orka at gera ta tunga arbeii, i kravdist av tnastuflki. Alla sna t hevi hon b inni hj rum, havt eina koyggju roykstovuni og arbeitt fyri mat og klir. Ta hevur t veri ein ltti hj henni endiliga at sleppa at ra sr sjlv. Hon var t 55 ra gomul og enn vl fr fyri at lvbjarga sr vi einum sindri av hjlp fr gum flki.
Onkur er enn lvi, i minnist Katrina, men n eru tey f. T vil so vl til, at Robert Joensen, 1912-1997, i var inni hj henni, mean hon bi noruri Strond, var so hugtikin av henni, at hann skrivai um hana sguna " einbli", sum stendur stuttsgusavninum "Knassar eru tit". Eg loyvi mr at taka nkur brot burturr. " Ein dagin, t eg var um 12 ra aldur, slapp eg vi ppa mnum og Elduvks-Jgvani norur Haraldssund at fiska gggur. Ofta talau trrarmenninir um Katrina Strond, t t teir fiskau gggur Haraldssundi, fru teir stundum at landi og bru henni nakrar smfiskar, sum teir hvdu tiki norur vi sr. Og so fingu teir kaffi. Eg gleddi meg til, at vit hendan dagin fru inn glvi hj einbliskvinnuni Strond, so eg fekk at sggja, hvussu har var vori. Mean vit hvdu drigi lnuna, hevi Katrin gingi niri fjruni og savna smsprek at hava til brenni. Hon tveitti tey niur vllin. Jgvan segi, at hetta tti hon rtt til, t gamalt var, at tann, sum fekk loyvi at festa bgv einari bygd, fekk samstundis rtt til at henta sm rekasprek til brenni og rtt til torvheiar. Grgvurttindi og torvskurur hoyrdu saman, segi hann, og eisini rttindi at royta lyng at brenna, at henta lesull, ber og blmur. Jgvan steig land snum vatnstivlum vi trbotni og leurskftum. Mean vit tku btin fram sandin, kom Katrin oman fjruna. Hon hevi bi bundnaturrukl og hvdaturrukl, langar ermar og vovnum skjrti oman klar. Hon var broddahosum og klssaum klvskinnsskm vi blum tveingjum. Tey sgdu, at hon livdi av t, sum hon loysti r lagdi til at selja, og sani av t, hon fekk fr Gudi og gum flki. Men hon biddai ikki. Hon bar or fyri at vera vlgerin snum arbeii. Heimfislig var hon ikki. Hon toldi vl skemt og lt seg ikki arga. Fryntliga og kvikliga kundi hon geva glgt svar. Hon bar hvdi hgt og var ltt til fts, var hg og mj vi hondum, sum vru merktar av strongum arbeii.. Hetta var fyrstu fer, eg s hana. Andliti var veurbart vi rukkum, sum mintu um mynstri fleygastong. Men andlitsrukkurnar vru henni ellispri heldur enn naka anna. Hennara bldliga br um tey sjblu eyguni sndi, at hon var hvrki dlin ella dlsk. T vit hvdu sagt gan morgun ll somul, helt Jgvan vi hana, at hon mundi hvrki rast trll ella gand, t ta hugnai henni at vera einsamll so langt burtur fr flki og ttt vi gtuna, sum Guttormur Mla so mangan gekk. Hon smltist vi, koyrdi turrukli longur nian pannuna, streyk hri aftur um oyra og segi, at hon var Harrans hondum og rddist einki uttan dnarveur, og at hvirlurnar vi hvrt kundu vera so harar, at hsini kundu fara av grund. Jgvan tk eina teggju vi okkurt um tggju smfiskum upp r btinum og bar nian vllin, sum var eini tlv ftafet nianfr. Katrin skoai fiskin og takkai so mangar ferir, t Jgvan n eisini bar ein dunk vi petroleum til hennara og setti hann naka burturfr fyri ikki at dlka fiskin". - - -
Robert Joensen minnist somu sgu aftur ein vrdag, t motorbtarnir vru afturkomnir av trri. Katrin Strond kom oman eftir Varpabrnni vi tmum leypi. Hon prtai vi menninar, sum stu og avhvdau, t ein av teimum legi fr sr og fr um bor motorbtin, sum hann var vi. "Ltu seinni sst hann koma upp r lugarinum, fr yvir til Katrina og stakk henni okkurt lgvan. Onkunt seinni, t eg spurdi ppa mn, fekk eg at vita, at ta vru pengar, sum trrarmaurin hevi givi Katrini. Ta var ein dagin, at ta hevi gingi illa hond hj t btinum Norhavinum. T var btsskipanin komin vi uppskotinum at lova olmussu.
namenn vru rindi inni bygdini vi rabti, framannafari, henda sama dag. T var eingin vegur hagar. trrarmenn sgdu vi Katrina, at teir skuldu fa henni einar tveir posar vi toskarhvdum norur vi namonnum og eisini ein pjka vi rognum og longulivrum. Ta var styttri hj henni at bera r nunum, hildu teir vi hana. Katrin takkai og ba teir endiliga stkka nian glvi at fa sr kaffi, t teir royndu eftir agni Haraldssundi. T hon skuldi fara, kom ein trrarmaur vi einum gomlum bommblikki. Hann setti ta niur leyp hennara. Kaffi, te og nakrir sukurmolar vru blikkinum." Her kann eg leggja aftrat, at Katrin gjrdi gott kaffi. Andras Samson segi einafer, at teir plagdu at fara inn til hennara, t teir vru fjalli Sklatoftum. Hon var alt bl og bjai kaffi vi eggjareya t. Ta smakkai minst lka vl, sum var ta rmi.
Um teir, sum rddi fyri borgum og hvdu byrgd av llum sknini vru so fegnir um, at Katrin bi einsamll noruri Strond, man vera ivasamt. Hon hevur t veri har eini 10 r, og ikki vildi hon flyta, sjlvt um Heini fleiri ferir strongdi at sleppa at taka hsini niur. Men 1925 var Klvus Trllagili sendur norur eftir henni. Hon vildi ikki upp nakran mta til at fara, so Klvus bi leiddi og bar hana allan vegin nian Dungan Uppslum. Dungastova var bygd upp gamla mtan. ovara bor gekk tekjan niur jrina, og r durinum gekk onnur hurin inn fjsi sunnara enda og hin roykstovuna. Har var moldglv, frstaur og tvr koyggjur. Eitt lti kamar var vi trglvi. Hetta tti ikki at veri so gali hj Katrini, men myndugleikarnir hvdu ikki tla, at hon skuldi sleppa at hsast einsamll. Teir tlau naka heilt anna. Niri Vgi gekk ein gamal drongur, Lggjas Vgi nevndur, sum ongan fastan bsta hevi. Hann tlau teir eisini skuldi bgva har. Sgan sigur einki um, hvat Lggjas sjlvur helt um hetta, men Katrin segi kortanei til, at hann slapp at sova undir somu lon sum hon. Elspa Katrina r Depli, sum hevi arbeitt fiski so leingi, hon orkai, var eina t Dunganum; men hon kom til ilnar vi Katrina, sum hon segi ikki vera ng reinfra. Hvusorskin var, at Katrin hevi so ngvar kettur inni hj sr. Hon hevi givi llum navn og passai tr so vl, at tr vru bi strar og feitar. Tr tmdu t ikki at fara t, og t allir kettlingarnir sluppu at liva, kunnu vit tla, at ta var ovboi hj Elspu Katrinu. Hon bi seinastu rini hj Barbu ( Tjaldrafltti). Ta eydnaist ikki vl at fa nakran at bgva hj Katrini. Men sum onkur tk til, so var Dungastova fyrsta royndin hj kommununi at stovna eitt ellisheim, ella vit kunnu siga eitt dagtilhald.
Brnunum grannalagnum dmdu vl at fara inn til Katrina. Hon var bl vi tey og segi teimum fr sgum. Serliga var ta ein merkilig sga, sum tey mintust hana fortelja. Tey hildu, at hon bara fann upp sgurnar, men so var ikki vi hesari, i var ein sonn sga um ppa hennara, og hon er rttiliga trlig. Andreas Weihe Selatra hevur hana vi bkini "Tjminni", sum kom t 1934. Vit taka nkur brot vi her. "Um la Seblendi Strondum, sum gekk burtur fyri o.u. 70 rum san, gongur henda merkisverda sga: T i li var 2 r og enn ikki farin buksur, var hann longu vorin heldur bannsettur og frialigur; st hurin opin, smoygdi hann sr dyr. Soleiis gekkst eisini henda sunnumorgun, vit her skulu frtta um - - - " Hann sigur so fr, at prestur var bygdini og hevi altargang. Hini fru kirkju, men mamman fr ongan veg. Onkur sga sigur, at hon fr eini rindi oman kjallaran, og t hon kom upp aftur, var eingin drongur. Ein sonur var 1 r yngri enn li, so hann hevur ligi vggu. Leita var bi ovarlaga og niarlaga av flki allastani har um leiir, ja flk vru eisini r Gtu, men drongurin var ikki at finna. "Ikki fyrr enn seinnapartin dagin eftir var hann funnin sandinum inni vi Havaldarir, 1 fjring innanfyri Skla og 1 fjring uttanfyri Sklabotn, ella 4 5 fjringar fr Seblendi. Har sat hann bi heitur og frur og spldi vi eina rgvu av fjarum. Spurdur um, hvussu hann var komin inn hagar, svarai hann, at ein svrt r hevi bori seg". Sgan hj Andreas Weihe ber eitt sindur fr rum frsagnum m.a. tann, at ta var ein mua, sum hevi bori hann. Men felags fyri allar er, at hann var funnin langt innan fyri Skla dagin eftir llum gum.
Katrin doyi Klaksvkar Sjkrahsi 5. august 1931. Ta eru ngvar sgur um, hvussu ketturnar vru avlvaar. Onkur hevur sagt, at Knud Nygaard lkni skuldi taka sr av t. Hvussu var og ikki, so sluppu nakrar undan, t brnini hvdu tiki sr av teimum.
Copyright © 2004-2017 freydis.fo - All Rights Reserved
Webmaster
$this->db->query($stmt) failed in write (select)
$this->db->query($stmt) failed in write (insert)
$this->db->close() failed in close